استان همدان به دلیل قدمت چند هزار ساله توانست در سال ۱۳۸۵ عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران را از آن خود کند و تاریخ و هویتش را که به بلندای الوند است، به رخ بکشاند.
بهگزارش صدای گردشگری ایران(ویتنا)، همه آنان که تاریخ را مینگارند و میخوانند، همدان را قلب تاریخ ایران میدانند، چرا که وجود هزاران سند تاریخی و متنهای تحقیقاتی بیانگر این است که شهر کهن همدان آلبوم زیبا و رنگارنگ و همچنین جلوهگاه هویت باستانی مردم ایران زمین از دورههای مختلف تاریخی است و دیرینگی این شهر و ابنیههای باشکوه و تاریخی آن همواره مورد تحسین باستانشناسان قرار گرفته است.
از جمله مستندات ماندگار تاریخی کتیبههای گنجنامه یا همان سنگنوشتههایی به یادگار مانده از دوران هخامنشی است که بر دل صخرههای الوند حکاکی شده و با جلوهگری سحرانگیز، غنای تاریخی دیار هگمتانه را به بازدیدکنندگان یادآوری میکند. این کتیبهها از معروفترین و شناختهشدهترین آثار تاریخی دیار هگمتانه است. این ۲ کتیبه نوشتارهایی از دوران داریوش و خشایارشاه هخامنشی است که بر دل صخرههای الوند در فاصله ۵ کیلومتری غرب همدان و در انتهای دره سبز و خرم و عباسآباد حکاکی شده است.
سنگنوشته داریوش کبیر در سمت چپ و کتیبه خشایارشاه در سمت راست آن و کمی پایینتر از کتیبه نخست قرار دارد. این کتیبهها که در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید به سه زبان پارسی باستان، ایلامی و بابلی هر کدام در ۲۰ سطر و از چپ به راست و به خط میخی حکاکی شدهاند.
آن سوی شهر یک سایت تاریخی پر اهمیت جا خوش کرده که مدنیت ۳۵۰۰سال پیش، آنجا ریشه زده و امروز هویت مردمان الوندنشین را به تصویر میکشاند.
سایت باستانی و تاریخی هگمتانه، برج قربان، گنبد علویان، تپه باستانی نوشیجان و شهر زیر زمینی سامن بخش کوچکی از جاذبههای تاریخی استان است که عظمت و تمدن همدان را نشان میدهد. در این استان آثاری زیبا، دیدنی و جذابی از دوران مادها، هخامنشیان، ساسانیان، صفویان، سلجوقیان، اشکانیان و قاجاریه، بخشی از فرهنگ و تمدن بزرگ ایرانیان بوده که در همدان به یادگار باقی مانده است.
از دامنههای زیبای الوند تا سرابهای نهاوند و غار علیصدر
دامنههای زیبای الوند، درههای سرسبز و دلفریب عباسآباد، ماوشان و دره مرادبیک، کوچه باغهای مصفا، سرابهای زیبای نهاوند، غار شگفتانگیز علیصدر در کبودراهنگ، آرامگاههای مشاهیر علمی، ادبی و تاریخی چون بوعلیسینا و باباطاهر، میررضیالدین آرتیمانی، حبقوق نبی و بقعه استرومردخای، باغ موزه دفاع مقدس و بازارهای قدیمی نمونههایی بارز از جاذبههای گردشگری دیار مادستان است.
از تپه هگمتانه تا نیایشگاه نوشیجان
رد بهجا مانده از کاخ باستانی هگمتانه همان آثار خشتی دوران هخامنشیان، لوح زر آریا رامنه، جام زرین منسوب به داریوش (قرن پنجم قبل از میلاد) و جام زرین خشایارشاه (پسر داریوش) و نقش برجسته زرشیر بالدار در حال جهش، مربوط به دوران هخامنشی و آثار متعدد دیگر، همدان را در فهرست مکانهای زیبای گردشگری جهان قرار داده است. تپه نوشیجان یکی از بزرگترین آثار تاریخی ملایر است که در ۱۵ کیلومتری شمال غرب ملایر و روبروی روستا شوشاب قرار دارد.
وقتی به نقاط دیگر استان چشم میاندازیم ارگ نوشیجان را مییابیم که مهمترین نیایشگاه مادها بوده و عناصر این مجموعه به عنوان نخستین الگوهای معماری ایرانی در فلات قاره ایران از منحصر بهفردترین و ارزشمندترین آثار تاریخی کشور محسوب میشود.
این بنای عظیم و تاریخی هفت هزار سال قدمت دارد و طبق اسناد موجود در میراث فرهنگی ملایر، روی تپه واقع شدن این بنا حاکی از آن است که در حدود ۴ هزار سال پیش این منطقه زیر آب قرار داشته و تنها این قلعه از آب بیرون بوده است.
از دستکند سامن تا دستکندهای ارزانفود و دهبنه
و اما داشتههای تاریخی همدان به هر آنچه بر سطح زمین میبینید خلاصه نمیشود بلکه در لایههای زیرین زمین، کمی آنسوتر از مرکز استان شهری زیرزمینی وجود دارد به نام «دستکندسامن»، شهری که در ۱۵ کیلومتری ملایر واقع است و سال ۸۴ از دل زمین سر برآورد و قدمت آن گویای عظمت و تاریخ کهن استان همدان است.
دستکند سامن سال ۱۳۸۴ به طور اتفاقی در جریان حفاریهای فیبر نوری شرکت مخابرات کشف شد و تاکنون ۶ فصل کاوش در این مجموعه انجام شده و اثری پر رمز و راز است.
شهر زیرزمینی یا دستکند «ارزانفود» نیز در ۲۵ کیلومتری شهر همدان و در روستایی به همین نام و دستکند «دهبنه» در تویسرکان از جمله مکانهای شگفتانگیز استان همدان هستند.
از دو کاروانسرای ثبت جهانی تا گنبد علویان میراث ماندگار جهان اسلام
دو کاروانسرای ثبت جهانی «فرسفج» و «تاجآباد» از جاذبههای دیدنی استان در شهرستانهای تویسرکان و بهار هستند. در کنار این دو اثر ثبت جهانی، گنبد علویان یادگار دوران سلجوقیان با گچبریهای بینظیرش در فهرست میراث جهان اسلام (آیسسکو) به ثبت رسیده است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان همدان تاکید کرد
توجه به تاریخ غنی استان همدان در میزبانی از مسافران نوروزی
مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان همدان خبر از اجرای برنامههای متعدد به بهانه نوروز و شروع بهار طبیعت همزمان با بهار قرآن در پایتخت تاریخ و تمدن ایران داد.
محسن معصوم علیزاده گفت: نوروز تحول طبیعت است و یکی از مظاهر آن تازگی و نویی است؛ همه رخت نو بر تن میکنند و شادی و شادمانی محصول این تازه شدن است. این نو نواری و جشن تنها به خانواده و مردم ختم نمیشود و شهر هم که موجودی زنده و پویا است به استقبال نوروز میرود. برگزاری جشنها و بهراه افتادن کاروانهای شادی همراه با نصب المانهای ویژه، همدان رنگ و بویی تازه و نوروزی به خود گرفت.
همدان امسال هم چون سالهای گذشته در نوروز میزبان مسافران از نقاط مختلف کشور بود و برنامههای ویژهای برای هرچه بهتر برگزار شدن این رسم دیرین ایرانیان در سراسر استان برگزار شد.
معصوم علیزاده توجه به تاریخ غنی و گردشگرپذیر بودن استان در ایام نوروز را یک رکن دانست و افزود: ارائه خدمات مناسب و شایسته در خور نام و آوازه همدان همیشه برای ما در اولویت بوده است.
به گفته وی در ایام نوروز تیمهای نظارتی در سطح استان فعالیت خود را به شکل ویژه افزایش داده تا میزبانی شایستهای از مسافران نوروزی داشته باشند.
معصوم علیزاده به ظرفیت اقامتی همدان در نوروز هم اشاره کرد و گفت: در راستای اسکان گردشگران در استان همدان، ظرفیت اسکان استان ۶۶۰۰ نفر است که با احتساب اقامتگاههای غیر رسمی و اضطراری به بیش از ۲۱ هزار نفر در روز افزایش مییابد و خوشبختانه مشکل خاصی در حوزه اسکان مسافران نوروزی نداشتیم.
در نوروز امسال بیش از ۳۵ سفره هفتسین در مبادی ورودی و ترمینالها جانمایی شده و ۱۲ نمایشگاه و بازارچه با ۱۴۰ غرفه مخصوص عرضه صنایعدستی و سوغات در سطح استان ایجاد شد.
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی استان همدان خبر داد
برپایی ۱۲ بازارچه صنایعدستی در نوروز ۱۴۰۳
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی استان همدان هم به ظرفیت شهرهای جهانی صنایعدستی در استان اشاره کرد و از برپایی بیش از ۱۲ بازارچه صنایعدستی ویژه نوروز در استان همدان خبر داد.
محمدرضا خلجی گفت: این نمایشگاهها و بازارچهها ویژه ایام نوروز در اکثر شهرستانهای استان برپا شد.
براساس آمار این معاونت در حال حاضر بیش از ۱۵ رشته و زیررشته فعال صنایعدستی شامل رشتههای سفالگری، نقاشی روی سفال، سفال نقش برجسته، سراجیسنتی، تراش سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی، منبت، معرق چوب، خراطی، مرواربافی، رودوزیهای سنتی، عروسکبافی، گلیمبافی، زیورآلات سنتی، قلمزنی روی مس و نقاشی روی شیشه در استان داریم که از پتانسیل شرکت در بازارچههای صنایعدستی برخوردارند.
از شهر جهانی لالجین تا مبلمان منبت جهانی ملایر و منبت گلریز تویسرکان و مرواربافی داویجان
جالب است بدانید در استان همدان، شهر لالجین به عنوان شهر جهانی سفال در کنار دیگر شهرهای ملی و جهانی صنایعدستی استان مانند شهر جهانی مبلمان منبت ملایر، شهر ملی منبت گلریز تویسرکان و روستاهای ملی مبل و منبت گلریز اشترمل و مرواربافی داویجان در تلاش برای رونق کسبوکارهای حوزه صنایعدستی، فعال هستند.
گزارش؛
مریم مقدم
